راهنمای ترجمه قرارداد
۷ نکته مهم در ترجمه قراردادهای تجاری و بینالمللی
ترجمه قرارداد فقط تبدیل واژهها از یک زبان به زبان دیگر نیست. مترجم باید تعهدات، شرطها، اعداد، تاریخها و اصطلاحات را طوری منتقل کند که متن مقصد همان اثر عملی متن اصلی را داشته باشد.
۱. واژگان کلیدی را یکسان نگه دارید
اگر در یک بخش قرارداد برای Party از «طرف» استفاده میکنید، در بخشهای بعدی همان معادل را حفظ کنید. تغییر بین «طرف»، «طرفین» و «اشخاص» میتواند خواننده را درباره دامنه تعهدات دچار تردید کند.
برای قراردادهای طولانی، بهتر است پیش از شروع ترجمه یک واژهنامه پروژه تهیه شود؛ مخصوصا وقتی چند نفر روی یک سند یا مجموعهای از اسناد کار میکنند.
۲. شرط را با زمان اشتباه نگیرید
واژههایی مثل if، unless و provided that در قراردادها بار دقیق دارند. مثلا در جمله The buyer may cancel the order if the seller fails to deliver within 30 days. بهتر است معنی شرطی روشن بماند: «خریدار میتواند سفارش را در صورتی لغو کند که فروشنده ظرف ۳۰ روز تحویل ندهد.»
۳. تفاوت MUST، SHALL و MAY را جدی بگیرید
| واژه | نقش در قرارداد | نمونه ترجمه مناسب |
|---|---|---|
| MUST | الزام قطعی | کارفرما باید حقوق را در تاریخ مقرر پرداخت کند. |
| SHALL | تعهد قراردادی رسمی | پیمانکار متعهد است کار را تا تاریخ توافقشده تکمیل کند. |
| MAY | اختیار یا اجازه | خریدار میتواند کالا را پیش از پذیرش بررسی کند. |
۴. اعداد، واحدها و ارزها را دوبار کنترل کنید
در قراردادهای مالی، یک صفر اضافه یا یک ممیز اشتباه میتواند معنی معامله را تغییر دهد. عددهای مهم را بهتر است هم به رقم و هم به حروف بنویسید و برای ارزها از کدهای استاندارد مثل USD، EUR یا GBP استفاده کنید.
۵. False Friends را بشناسید
برخی واژهها در ظاهر سادهاند اما در متن حقوقی معنی خاص دارند. مثلا Liability معمولا «مسئولیت حقوقی» است، نه صرفا «تعهد»؛ و Damages در بسیاری از قراردادها به «غرامت مالی» اشاره دارد، نه خسارت فیزیکی.
۶. قانون حاکم و کشور مقصد را در نظر بگیرید
مفاهیم حقوقی در کشورها یکسان نیستند. بهتر است قبل از ترجمه قراردادهای حساس، مشخص شود سند برای کدام کشور، مرجع یا طرف تجاری استفاده میشود و آیا مشاور حقوقی طرفین معادلهای خاصی را ترجیح میدهد یا نه.
۷. بازبینی نهایی را حذف نکنید
- ترجمه اولیه توسط مترجم آشنا با متن حقوقی.
- بازبینی اصطلاحات، اعداد، تاریخها و ارجاعهای داخلی قرارداد.
- مطابقت نهایی با متن اصلی، مخصوصا در بندهای تعهد، فسخ، جریمه و حل اختلاف.
سوالات متداول
مهمترین خطر در ترجمه قرارداد چیست؟
ابهام در تعهدات، شرطها، اعداد، تاریخها و اصطلاحات حقوقی مهمترین خطرها هستند؛ چون میتوانند برداشت طرفین از مسئولیت و زمان انجام کار را تغییر دهند.
آیا ترجمه ماشینی برای قرارداد کافی است؟
برای درک اولیه ممکن است کمک کند، اما برای امضا، مذاکره جدی یا ارائه رسمی کافی نیست؛ متن قرارداد باید از نظر حقوقی و اصطلاحی بازبینی شود.
قبل از ترجمه قرارداد چه کاری انجام بدهم؟
نسخه نهایی قرارداد، پیوستها، کشور یا مرجع مقصد، زبان مورد نیاز و هر واژهنامه یا معادل ترجیحی را آماده کنید.
قبل از امضا، ترجمه قرارداد را دقیقتر بررسی کنید
فایل قرارداد را همراه با زبان مقصد و توضیح کوتاه درباره محل استفاده ارسال کنید تا هزینه و زمان تقریبی ترجمه اعلام شود.